Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ
Ο ερχομός του Χριστού στη γη. «Ὁ Θεός ἠγάπησεν ἡμᾶς καί ἀπέστειλε τόν υἱόν αὐτοῦ ἱλασμόν περί τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν». (Α΄ Ιω. 4, 9-10). Κατέβηκε στη γη για να μας ανεβάσει στους ουρανούς. Ήρθε για να ενωθεί μαζί μας, να μας αποκαλύψει την αλήθεια και να φέρει στις καρδιές μας την άνωθεν ειρήνη και τη σωτηρία. Κατά τους Αγίους Πατέρες, «ό,τι ενώνεται με τον Χριστό, εκείνο και σώζεται» και «εκτός του Χριστού δεν υπάρχει σωτηρία».
Ερμηνεία της Θείας Γέννησης. Με τη Γέννηση του Χριστού άλλαξε η παγκόσμια ιστορία, όχι μόνο χρονικά αλλά και οντολογικά, γιατί η ανθρώπινη φύση δια του Ιησού Χριστού θεώνεται. Η θεία Γέννηση ερμηνεύεται ως «τό μέγα τῆς εὐσεβείας μυστήριον» (Α΄ Τιμ. 3,16), διακονημένο από τον Υιόν του Θεού, ο Οποίος ενανθρωπίστηκε για να σώσει τον άνθρωπο από τον αρχέκακο όφι. Η θεία ενανθρώπιση είναι η μεγαλύτερη απόδειξη της αγάπης του Θεού για τον άνθρωπο που αμάρτησε.
Το κεντρικὸ νόημα της Γέννησης. Μπορεί να συνοψιστεί στα λόγια του Μεγάλου Αθανασίου: «Ὁ Λόγος σὰρξ ἐγένετο, ἵνα τὸν ἄνθρωπον δεκτικὸν θεότητος ποιήσῃ». Δηλαδή, ο Θεὸς γίνεται άνθρωπος, για να γίνει ο άνθρωπος κατὰ χάρη Θεός. Πρόκειται για ένα άνοιγμα με εντελώς καινούργιες δυνατότητες για την ανθρωπότητα.
Το μήνυμά της Γέννησης. Είναι το μήνυμα της πραγματικής χαράς, της Όντως χαράς, που περίμεναν οι άνθρωποι χωρίς να γνωρίζουν ακριβώς τι ήταν! Ο Χριστός ήρθε για να μας δώσει ζωή απεριόριστη. «…ἦλθον ἵνα ζωὴν ἔχωσι καὶ περισσὸν ἔχωσιν». (Ιωάν.10,10). Ήρθε για να φέρει τη βασιλεία της αγάπης στις ψυχὲς μας.
Τι θέλει από εμάς ο Χριστός; Θέλει να πιστέψουμε την Αλήθεια που μας δίδαξε, να τον αγαπήσουμε, να τον βάλουμε στην καρδιά μας και να επιστρέψουμε στο δικό Του φωτεινό κόσμο. Να επιστρέψουμε στο Φως το Αληθινό, το φως της γνώσης και του ένθεου βίου, να δούμε «το Φως μέσα στο Φως» Του, «..ἐν τῷ φωτί Σου ὀψόμεθα φῶς». (Ψαλ. λε, 10).
ΑΓΙΑ ΘΕΟΦΑΝΙΑ
Ο αναμάρτητος Χριστός είχε ανάγκη Βαπτίσματος; Σίγουρα όχι. Όμως, ταπεινωμένος, σαν να ήταν ένας επίγειος αμαρτωλός, πορεύτηκε να βαπτιστεί. Ο Πρόδρομος τον εμπόδιζε, λέγοντάς Του: «Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ Σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχη πρὸς μέ;» Ο Κύριος ἀποκρίθηκε: «Ἄφες ἄρτι· οὕτω γὰρ πρέπον ἐστὶν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην». Δηλαδή: Έτσι είναι, αλλά μη δυσκολεύεις, διότι πρέπει να εκπληρώσω κάθε εντολή του Θεού. Και το βάπτισμα, ήταν θεϊκή εντολή: «Ὁ πέμψας με βαπτίζειν ἐν ὕδατι». Εντολή του Θεού προς τον Ιωάννη, την οποία έπρεπε να υπακούσει ο Χριστός.
Το νόημα των Θεοφανίων; Το νόημα των Θεοφανίων φανερώνεται σ’ εκείνους, πού θα λουστούν στα νάματα του Ιορδάνη και θα καθαρίσουν με τον αγιασμό τις αισθήσεις τους από το καθημερινό σκοτάδι. Σ’ εκείνους πού θα πλησιάσουν το μυστήριο της σωτηρίας βιωματικά και θα λάβουν το μήνυμα του σωσμένου, πού είναι ο παρατεινόμενος στους αιώνες Χριστός.
Με τα Θεοφάνια ξεκίνησε νέα ζωή; Βεβαίως ξεκίνησε. Αυτή τη μέρα, ο Θεάνθρωπος μας δώρισε «άφεση αμαρτιών» και εισήλθαμε στη νέα «εν Χριστώ ζωή». Μας δίνεται ευκαιρία μοναδική, να επιστρέψουμε ξανά κοντά στο Δημιουργό και Σωτήρα μας. Αυτό, διακηρύσσεται από τη φοβερή μαρτυρία του Ιωάννη του Βαπτιστή: «Ἴδε ὁ ἀμνός τοῦ Θεοῦ, ὁ αἴρων τήν ἁμαρτίαν τοῦ κόσμου». Με την εμφάνιση της Αγίας Τριάδος την ώρα της Βάπτισης του Ιησού, το Βάπτισμα των χριστιανών, δεν είναι πλέον «ἐν ὕδατι», αλλά «ἐν Πνεύματι Ἁγίω».
Γιατί ονομάζονται και Φώτα; Στους πρώτους χριστιανικούς αιώνες τη μέρα των Θεοφανίων γινόταν και ο φωτισμός, δηλαδή, το βάπτισμα των κατηχουμένων, γι’ αυτό ονομάσθηκε και γιορτή των Φώτων. Φυσικά δίνονται και άλλες ερμηνείες, όπως, «Φώτα» γιατί φωτίζεται και λαμπρύνεται η ψυχή του ανθρώπου και απαλλάσσεται από το σκοτάδι της αιώνιας κόλασης.
Πώς να γιορτάζουμε τη Θεία Βάπτιση; Να τη γιορτάζουμε ευφραινόμενοι πνευματικά και όχι υλικά, εφαρμόζοντας τα λόγια του Προφήτη Ησαΐα: «Λουσθῆτε καθαρισθῆτε. Ἀποβάλετε τήν κακία τῶν πράξεων σας ἀπ’ ἔμπροσθεν τῶν ὀφθαλμῶν μου».
ΑΓΙΑ ΚΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ
Μεγάλη Παρασκευή. «Σήμερον κρεμάται επὶ ξύλου ο εν ύδασι την γην κρεμάσας». Κρεμάστηκε από την ανθρώπινη αχαριστία καταδεχόμενος τον θάνατο, για να μας εξαγοράσει «εκ της κατάρας του νόμου τω τιμίω Του αίματι». Σταυρώσαμε το Θεό μας, αφού προηγουμένως τον γελοιοποιήσαμε.
Πώς να ζούμε την Αγία Παρασκευή; Μέσα από την Ακολουθία των Παθών, να ζούμε τη μεγάλη θυσία του Γολγοθά. Να κάνουμε ανάμνηση της σταυρικής πορείας, να ενθυμηθούμε τον ευσχήμονα Ιωσήφ, τον μετανοημένο ληστή, τις Αγίες Μυροφόρες. Ν’ ακούσουμε το «Τετέλεσται» του Εσταυρωμένου και να συνειδητοποιήσουμε, πως, μετά τον τάφο ακολουθεί η καλή ζωή.
Θεός και άνθρωπος κατά την σταύρωση. Οι άνθρωποι ποτέ δεν εκδήλωσαν τόσο μίσος προς τον Θεό, όσο τη μέρα που Τον σταύρωσαν, ενώ ο Θεός ποτέ δεν έδειξε τόση αγάπη στους ανθρώπους, όσο εκείνη τη μέρα. Στα κτυπήματα ανταπέδωσε εναγκαλισμούς, στις ύβρεις ευλογίες και στο θάνατο την αθανασία. Δε ζήτησε τιμωρία των σταυρωτών Του αλλά συγχώρηση. «Πάτερ άφες αυτοίς, ου γαρ οίδασιν τι ποιούσιν».
Πώς ακολουθούμε τον Χριστό στη θυσία Του; Υπομένοντας τις ακούσιες δοκιμασίες – ανίατες αρρώστιες, θάνατος προσφιλών προσώπων, αδικία, αχαριστία, περιφρόνηση, φτώχεια κ. ά. – καρτερικά και ευχαριστιακά. Αναλαμβάνοντας εκουσίως πόνους, στερήσεις και αγώνες για την αγάπη του Θεού. Χωρίς αγώνα και παθήματα δεν υπάρχει νίκη, χωρίς θυσία δεν υπάρχει λύτρωση και χωρίς σταυρό δεν υπάρχει ανάσταση. Όμως, σε αυτά φτάνουμε, μόνο αν είμαστε γνήσιοι Χριστιανοί.
Ποιοι είναι γνήσιοι χριστιανοί; Αυτοί που όχι μόνο γνωρίζουν την χριστιανική διδασκαλία, αλλά ζούνε σύμφωνα με αυτή. Δε μιλούν το Θεό, αλλά ζούνε το Θεό. Γιατί «ο έχων την διδαχήν του Ιησού και μη ζων κατ’ αυτήν, Θεόν ουκ έχει». Για να είμαστε γνήσιοι χριστιανοί, απαιτείται αυτοκριτική, διάγνωση, θεραπεία, συγγνώμη από τον εαυτό μας, τους γύρω μας και τον Θεό. Πονά η αλήθεια, όμως χωρίς αυτή, γνήσιοι Χριστιανοί δε γινόμαστε, ούτε εξομοιωνόμαστε με τον Εσταυρωμένο ώστε να συμμετάσχουμε στη σωτηρία μας.
ΑΓΙΟ ΠΝΕΥΜΑ
Πεντηκοστή και Άγιο Πνεύμα: Ο Θεός μετά τη συμφιλίωσή του με τους ανθρώπους που πραγματοποιήθηκε με το εκούσιο Πάθος και την Ανάσταση του Θεανθρώπου, κατά την Πεντηκοστή, τους απέστειλε πολύτιμο δώρο το Άγιο Πνεύμα, που φυσικά προϋπήρχε, ως μέρος της Αγίας, Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος. Κατά καιρούς φώτιζε τους Προφήτες, όμως αδυνατούσαν να μεταδώσουν αυτή τη χάρη, πράγμα που έγινε με τους Αποστόλους. «….καταπέμψας αυτοίς το Πνεύμα το Άγιον.….» Μετά τον «κατακλυσμό» τους από το Άγιο Πνεύμα, οι Απόστολοι άρχισαν να κηρύσσουν.
Περί Αγίου Πνεύματος. Είναι το τρίτο πρόσωπο της Αγίας Τριάδος και αποτελεί την ψυχή της Εκκλησίας. Είναι «ο θησαυρός των αγαθών και ζωής χορηγός», «ύδωρ ζων», που ξεδιψά τον άνθρωπο και του προσφέρει την ανώτερη ζωή, την πνευματική. Κατά τον Απόστολο Παύλο, «ο καρπός του Πνεύματος εστίν αγάπη, χαρά, ειρήνη, μακροθυμία……»
Σε ποιους προσφέρεται; Προσφέρεται στον καθένα, όχι σύμφωνα με την αξία των καλών έργων του, αλλά δωρεάν, σύμφωνα με το έλεος του Θεού, για τη σωτηρία του. «Το Πνεύμα όπου θέλει πνει ……». Πνέει όπου θέλει και περιορίζεται μόνο από την ανικανότητα του ανθρώπου να το δεχθεί. Μπορεί να το δεχτούν και οι πιο αμόρφωτοι άνθρωποι, αρκεί να είναι ευσεβείς και καθαρισμένοι από κάθε κηλίδα.
Ποια χαρίσματα λαμβάνουν οι δέκτες του; Προστατεύονται και ευνοούνται από τον Κύριο, παραμυθούνται και μπορούν να θαυματουργήσουν και να χαρίσουν ιάματα.
Πώς το κερδίζουμε; Γνωρίζοντας τον Χριστό και περισσότερο ζώντας Τον, μέσα στην Εκκλησία που ο ίδιος ίδρυσε. Πολλοί ξεχάσαμε το κάλεσμά Του, λοξοδρομήσαμε, καταντήσαμε άνθρωποι ανάλατοι και γίναμε κράχτες της απιστίας. Φτάνει πια τροφή ξυλοκέρατα που έφαγε ο άσωτος υιός στη φυγή του από τον οίκο του πατρός του. Το να σφάλλουμε είναι ανθρώπινο, το να επιμένουμε στο σφάλμα μας είναι διαστροφή και σατανικό. Επιστροφή στον Ουράνιο Πατέρα μας, που μας περιμένει πάντοτε με ανοικτές αγκάλες, για να μας χαρίσει το Πνεύμα Του το Άγιο.
Ο ΣΤΑΥΡΟΣ
Σε κάποιους ανθρώπους δίνονται, ιδιαίτερα βαρετοί Σταυροί. Πώς ερμηνεύεται αυτό; Τέτοιοι Σταυροί δίνονται στους ανθρώπους για να ανακαλύψουν το Θεό, σ’ ένα άλλο επίπεδο και για να δείξουν στους συνανθρώπους τους, ότι, υπάρχουν εκείνοι που μπορούν να μένουν ενωμένοι με το Θεό, ακόμα κι όταν χάνουν τα πάντα, όταν διώκονται, εξευτελίζονται, μηδενίζονται, αφανίζονται.
Γιατί ο Σταυρός αποτελεί το μεγαλύτερο παράδοξο της ιστορίας; Γιατί ο Χριστός πάνω στο Σταυρό έζησε τον μεγαλύτερο εξευτελισμό Του: όμως με την Ανάστασή Του, θριάμβευσε απέναντι στην αμαρτία. «Δια του θανάτου, η ζωή». Με το θάνατό Του, ο Χριστός νίκησε το θάνατο. «Θανάτω θάνατον πατήσας».
Μπορούμε άραγε, ν’ ακολουθήσουμε το Χριστό, βαστάζοντας το Σταυρό μας; Δύσκολο μεν, αλλά όχι ακατόρθωτο. Πολλοί είναι αυτοί που κάνουν το παν ν’ ακολουθήσουν τον Χριστό στο Σταυρό, για να χαρούν τη μεταθανάτια Ανάσταση. Οι Άγιοι της Εκκλησίας μας, καθώς και πολλοί ενάρετοι χριστιανοί, ανταποκρινόμενοι στο θεϊκό κάλεσμα, ως άλλοι μαθητές Του, χωρίς σκέψεις και δισταγμούς, χωρίς αμφιβολίες και αμφιταλαντεύσεις, πορεύονται στην αγκαλιά Του, παρά τις οποιεσδήποτε δυσκολίες και εμπόδια θα συναντήσουν.
Κάποιο παράδειγμα; Ο πολύπαθος Ιώβ, στον οποίο ο Θεός παραχώρησε να περάσει αβάστακτους πόνους, ενώ άλλοι ασεβείς ευημερούσαν. Πόνους που εξέλαβε φυσιολογικούς και αντιμετώπισε αγόγγυστα και αδιαμαρτύρητα. Τον μεγαλύτερο Άγιο του 20ου αιώνα Νεκτάριο Πενταπόλεως, τη ζωή του οποίου μετέτρεψαν σε «κολαστήριο» οι ηθικολόγοι «χριστιανοί» της εποχής του. Ο Πενταπόλεως έζησε ως άγιος, κοιμήθηκε ως άγιος και ο Δικαιοκρίτης – ο μόνος που δύναται να το πράξει – μόλις τον πήρε κοντά Του, τον ανέδειξε Άγιο.
Από τη σύγχρονη εποχή; Ο ηγούμενος Βατοπαιδίου Αρχιμανδρίτης Εφραίμ, βάδισε το δρόμο, αν όχι της Άκρας, της υπερβολικής Ταπείνωσης. Εκείνες τις «πονηρές» μέρες, σε δελτία ειδήσεων, μεταδιδόταν ως πρώτη είδηση, περίπου η ακόλουθη: «Αστυνομικά οδοφράγματα στις εξόδους του Αγίου Όρους, για να μη διαφύγει ο ηγούμενος της Ιεράς Μονής Βατοπαιδίου Εφραίμ.» Λες και επρόκειτο περί ενός σεσημασμένου κακοποιού.
ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΑΓΙΑ ΣΚΕΠΗ
Αφορμή για να δοθεί στην Παναγία η προσηγορία Αγία Σκέπη, αποτέλεσε μια οπτασία του Όσιου Ανδρέα (δια Χριστόν σαλού), ο οποίος μαζί με δύο υποτακτικούς του, είδαν οφθαλμοφανώς την Θεοτόκο να εισέρχεται στο Παρεκκλήσι της Αγίας Σωρού – δίπλα από το ναό των Βλαχερνών στην Κωνσταντινούπολη – να παίρνει το μαφόρι Της και να το απλώνει σαν Σκέπη με τα πάναγνα χέρια Της επάνω στο εκκλησίασμα.
Γιατί συνδέθηκε η εορτή της Αγίας Σκέπης με την 28η Οκτωβρίου;
Αρχικά, η Αγία Σκέπη γιορταζόταν την 1η Οκτωβρίου. Όμως, από το 1952, η Ιερά Σύνοδος της Εκκλησίας της Ελλάδας, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης προς την Παναγία, για την σκέπη και προστασία Της στον αγώνα των Ελλήνων, μετέθεσε την εορτή στις 28 Οκτωβρίου. Με τη συγκεκριμένη ενέργεια, προσδίδεται το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, δύο εθνικές εορτές (25η Μαρτίου) να συνεορτάζονται με την Θεομήτορα.
Η Ελληνική πίστη συνέβαλε στην Ιταλική ήττα;
Η ακλόνητη πίστη, μαζί με την απαράμιλλη τόλμη και την ιστορική μνήμη, συνέβαλαν καθοριστικά στη νίκη των Ελλήνων. Πίστη από τον βασιλιά Γεώργιο Β΄ και τον Αρχιστράτηγο Παπάγο, που στις διατάξεις τους στο στράτευμα, τόνιζαν πως ο Θεός και η Παναγία σκέπουν και ευλογούν τον ελληνικό στρατό. Πίστη από τους φαντάρους που έβλεπαν την Παναγία να τους εμψυχώνει, καθοδηγεί και να γίνεται η Αγία Σκέπη τους.
Η εποποιία του 1940, αποτελεί θαύμα;
Είναι ένα από τα πολλά θαύματα στην ελληνική ιστορία, γιατί η θεϊκή χάρη συνεργάστηκε με την ανθρώπινη προσπάθεια. Οι Έλληνες στρατιώτες έζησαν εκατοντάδες θαύματα, γιατί κατέφευγαν στην Παναγία, που τους μετάγγιζε θάρρος και τους γινόταν «η προστασία η ακαταίσχυντος».
Πώς η Αγία Σκέπη θεωρήθηκε ο μεγάλος νικητής;
Η εθνική συνείδηση απέδωσε «τα νικητήρια» στην Σκέπη των αγωνιστών. Οι Έλληνες ζήτησαν τη μητρική προστασία της Παναγίας και τους δόθηκε. Έγινε η στρατηγός, η νοσοκόμα, η προστάτιδά τους. Τους σκέπασε με την Αγία Σκέπη Της και τους έζωσε με την Αγία Ζώνη Της.
ΚΟΙΜΗΣΗ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ
Κοίμηση της Θεοτόκου: Κοίμηση και όχι θάνατος, δηλαδή πέρασμα από τη Βασιλεία του Θεού εντός Της, στην Ουράνια Βασιλεία. Την τρίτη ημέρα από της ταφής Της, το άφθαρτο σώμα Της «ανηρπάγη» στον ουρανό. Η Παναγία όχι μόνο ζει, αλλά ζωοποιεί και θεραπεύει όσες ψυχές Την εμπιστεύονται. «Την πάσαν ελπίδα μου, εις σε ανατίθημι, Μήτερ του Θεού, φύλαξον με υπό την σκέπην σου».
Τι περιλαμβάνει η εορτή της Κοίμησης; Περιλαμβάνει τον θάνατο και την ταφή της Παναγίας, την Ανάσταση και τη Μετάστασή Της στους ουρανούς. Πριν από την Κοίμηση καθιερώθηκε δεκατετράμερη νηστεία και καθημερινές Παρακλήσεις προς τιμή της Θεομήτορος, που δημιουργούν κατάνυξη και συντριβή.
Το πνεύμα της εορτής: Η εορτή δεν έχει καθόλου πόνο, νεκρώσιμους θρήνους και θλίψη, αλλά φως και χαρά. Είναι σαν να πλησιάζουμε τις πόρτες του δικού μας θανάτου και ξαφνικά τις βλέπουμε ορθάνοικτες και φωτισμένες από τη νίκη που πλησιάζει.
Άσματα και ύμνοι της εορτής: Είναι από τα καλύτερα της Εκκλησίας μας. Ό,τι υψηλότερο και ωραιότερο έγραψαν ποτέ οι κορυφαίοι υμνωδοί – Κοσμάς και Ιωάννης Δαμασκηνός – τονίζεται την ημέρα αυτή. Προς το τέλος του Μεγάλου Παρακλητικού Κανόνος, ψέλνονται τα κατανυκτικότατα Εξαποστειλάρια. Το πρώτον, ως από μέρους της Θεοτόκου, είναι αρχαιοπρεπές και λιτό: «Απόστολοι εκ περάτων, συναθροισθέντες ενθάδε, Γεθσημανή τω χωρίω, κηδεύσατέ μου το σώμα, και συ Υιέ και Θεέ μου, παράλαβέ μου το πνεύμα». Το τρίτον, που είναι ικεσία των πιστών, είναι ασυγκράτητο: «Και σε μεσίτριαν έχω….. παρακαλώ σε Παρθένε, βοήθησόν μοι εν τάχει».
Πώς να σκεφτόμαστε την μακάρια Κοίμηση της Θεοτόκου; Απλά και ταπεινά, να φέρνουμε στη μνήμη μας τα λόγια του Ιησού: «Αμήν αμήν λέγω υμίν, ότι, ο τον λόγον μου ακούων και πιστεύων τω πέμψαντί με έχει ζωήν αιώνιον, και εις κρίσιν ουκ έρχεται, αλλά μεταβέβηκεν εκ του θανάτου εις την ζωήν». Μακάρι, η Κοίμηση της Θεοτόκου να γίνει αφορμή για «κοίμηση» των δικών μας παθών, ώστε να οδηγηθούμε στον δρόμο της αγιότητας.
ΠΑΝΑΓΙΑ Η ΜΑΝΑ ΤΗΣ ΡΩΜΗΟΣΥΝΗΣ
– Τι είναι η Παναγία για τους Έλληνες;
Οι Έλληνες θεωρούμε την Παναγία, εκτός από Μητέρα του Θεού, μάνα του έθνους μας, με το οποίο αδιαλείπτως συνοδοιπορεί στην ιστορική πορεία του.
– Πότε άρχισε η συνοδοιπορία;
Από τα πρωτοχριστιανικά χρόνια, όταν το 626 οι Έλληνες Βυζαντινοί ανακήρυξαν την Παναγία σε «Υπέρμαχο Στρατηγό», για ν’ αποτρέψει εχθρική επιδρομή. Την αποφράδα μέρα του ελληνισμού, οι Έλληνες έχοντας τη Θεομήτορα, όπως πάντα, Προστάτιδα της φυλής, Την θέλουν να δακρύζει, όπως εκφράστηκε στο λαϊκό τραγούδι: «Σώπασε Κυρά Δέσποινα και μην πολυδακρύζεις…..».
– Στη νεότερη ιστορία;
Οι αγωνιστές του 1821 κήρυξαν την επανάσταση τη μέρα του Ευαγγελισμού, με το ιερό λάβαρο της Παναγίας. Με την εύρεση της εικόνας της Παναγίας στην Τήνο (1823) – που θεωρήθηκε καλός οιωνός – οι Κολοκοτρώνης, Μιαούλης, Νικηταράς και Μακρυγιάννης, επισκέφτηκαν το νησί για προσκύνημα. Το 1943 όταν γερμανικά τανκς προχωρούσαν στον Ορχομενό Βοιωτίας, Γερμανός αξιωματικός είδε σε οπτασία την Παναγία να τα καθηλώνει. Ο μεγαλύτερος ήρωας του σύγχρονου ελληνισμού Γρηγόρης Αυξεντίου, στο κάλεσμα της πατρίδας για ελευθερία, φωτισμένος από την Παναγία Μαχαιριώτισσα, λάμπρυνε τη νεότερη κυπριακή ιστορία.
– Πότε οι Έλληνες καταφεύγουν στην Παναγία;
Η Παναγία αποτελεί μόνιμη καταφυγή και ικεσία των Ελλήνων. Περισσότερο, όταν το έθνος απειλείται, στρεφόμαστε στην προστασία του Γένους μας, τη δύναμη και ελπίδα της φυλής μας, ικετεύοντάς Την, να μας σκέπει με την Αγία Σκέπη Της και να μας ζώνει με την Αγία Της Ζώνη.
– Πώς εκφράστηκε στη λογοτεχνία αυτή η σχέση;
Τρία μικρά αποσπάσματα, ισάριθμων μεγάλων ποιητών, λένε πολλά: «Ξύπνα, ταράζου, μη φοβού, χαίρε, Παρθένε, χαίρε. Ο Κύριός μου είναι με σε, Ελλάς ανάστα, χαίρε». (Α. Βαλαωρίτης). «Και για την ψυχὴ του ανθρώπου καθισμένη στα γόνατα της Υπερμάχου Στρατηγού, που είχε στα μάτια ψηφιδωτὸ τον καημὸ της Ρωμιοσύνης». (Γ. Σεφέρης). «Η Παναγιά το πέλαγο κρατούσε στην ποδιά της, Τη Σίκινο, την Αμοργό και τ’ άλλα τα παιδιά της…». (Ο. Ελύτης).