Το Όμοδος είναι μια κοινότητα με πλούσια προσφορά σε όλους τους εθνικούς αγώνες. Από τον πρώτο μεγάλο απελευθερωτικό αγώνα του έθνους, την ηρωική επανάσταση του 1821, τροφοδότησε τον Εθνικό Κορμό με αξιόλογους αγωνιστές, οι οποίοι πρόσφεραν σημαντικές υπηρεσίες, δίπλα σε κορυφαίος επαναστάτες οπλαρχηγούς. Ένας τέτοιος πολεμιστής ήταν ο Μάρκος Ιερώνυμος ο οποίος γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Όμοδος και αναχώρησε στην επαναστατημένη Ελλάδα το 1823, για να υπηρετήσει την υπόδουλη πατρίδα, δίπλα στους Έλληνες αδερφούς. Ο Ιερώνυμος κατείχε ταξιδιωτικό διαβατήριο του Νομού Κυκλάδων με αριθμό 5427.
Είχε μέτριο ανάστημα, καστανά μάτια και ήταν παντρεμένος με την Ευφροσύνη από το νησί Άνδρος. Είχε τρία παιδιά: Το Χαρίλαο, την Μαριγώ και τον Αριστείδη. Με την επιστροφή του στην Κύπρο το 1842, έμενε στο Όμοδος και στο Κτήμα όπου ασκούσε το επάγγελμα του παντοπώλη.
Ένας δεύτερος κατά πάσαν πιθανότητα Ομοδίτης αγωνιστής που πρόσφερε ουσιαστικές υπηρεσίες στον αγώνα της εθνεγερσίας, ήταν ο εκπαιδευτικός Χριστόδουλος Βασιλειάδης. Στα κρατικά Ελλαδικά αρχεία, όπου βρίσκονται καταχωρημένες διάφορε αιτήσεις του Βασιλειάδη, για παροχή βοηθήματος ένεκα οικονομικών δυσχερειών, τις οποίες αντιμετώπιζε στα γηρατειά του, δεν αναφέρεται ο τόπος γέννησης του αγωνιστή. Όμως τόσο το όνομα, όσο το επάγγελμα, αλλά και οι χρονολογίες αναχώρησης κι επανάκαμψης του στην Κύπρο, συγκλίνουν πως πρόκειται για τον Χριστόδουλο Βασιλειάδη από το Όμοδος.
Αρχικά υπηρέτησε κάτω από τις διαταγές του Ηλία Μαυρομιχάλη και πολέμησε σε αρκετές μάχες, μεταξύ των οποίων εκείνες στον Μύτικα της Δυτικής Ελλάδας υό τον οπλαρχηγό Κυριακούλη, στο χωριό Αστούρα Καρύστου, στην Κάρυστο κ.α. Ο Βασιλειάδης έφερε το βαθμό του υποδεκανέα και κάτω από τις διαταγές του Παλαίστρα, πήρε μέρος στην πολιορκία της Τρίπολης, την εκστρατεία στο Αίγιο, την πολιορκία της Κορίνθου, τηνέφοδο της Ναυπλίας και αλλού.
Σαν τέλειωσε ο αγώνας παρέμεινε στην Ελλάδα και δούλεψε ως δάσκαλος. Αργότερα όμως ξανάρθε στην Κύπρο για να φύγει και πάλι για την Αίγυπτο, όπου έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του.
Προφορικές μαρυρίες για την καταφωγή του Χριστόδουλου Βαλιλειάδη, δόθηκαν από τον Ομοδίτη, μακρινό απόγονό του, Χριστόδουλο Βασιλειάδη 90 χρόνων.
Πιο κάτω δημοσιεύεται η αλληλογραφία του Χριστόδουλου Βασιλειάδη με τα υπουργεία Εσωτερικών και Εξωτερικών της Ελλάδας, καθώς και πιστοποιητικό του Π. Μαυρομιχάλη που αποδεικνύει την προσφορά του Κύπριου αγωνιστή στον αγώνα του 1821.
Προς την Σεβαστήν προεδρίαν της επιτροπής του ιερού αγώνος
Ο υποφαινόμενος υπηρετήσας απ’ αρχάς του ιερού αγώνος ως στρατιωτικός και ως υπαξιωματικός κατά τα ευρισκόμενα ενταύθα ενδεικτικά έγγραφα άτινα δηλούντα δια του υπ’ αριθμό 2934 του Μητρώου δεν εζήτησα μέχρι σήμερον ουδεμίαν αμοιβή ή σύνταξιν διότι μετερχόμενος το διδασκαλικόν επάγγελμα έζων διά του έργου μου. Ήδη δε ότε γηράσας κατέστην ανίκανος προς εργασίαν παρακαλώ θερμώς την Σεβαστήν Ταύτην προεδρίαν, όπως ευαρεστηθείσα λάβη και εμέ υπ’ όψιν της.
Ευελπιζόμενος, ότι θέλω τύχει της αιτήσεως μου ταύτης
Υποσημειούμαι ευσεβάστως
Ο ευπειθέστατος
Χριστόδουλος Βασιλειάδης
Εν Αθήναις τη 13 Ιανουαρίου 1865
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΣΩΤΕΡΙΚΩΝ
17 Ιουνίου 1865
Προς το επί των εσωτερικών Υπουργείον ίνα ευαρεστηθή και ενεργήση τα παρόντα.
Εν Αθήναις την 15 Ιουνίου 1865
Τη εντολή του επί των εξωτερικών υπουργού
(υπογραφή δυσανάγνωστος)
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟΝ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥ
14 Ιουνίου 1865
Υποβολή εγγράφων του Χ. Βασιλειάδου ζητούντος αποζημιώσεις δια τας κατά τον ιερόν αγώνα εκδουλεύσεις του.
Εις τα αρχεία Αον Θ.Ι.
Κάϊρον την 31 Μαΐου 1865
Προς το επι των εξωτερικών σχέσεων
Σ. Υπουργείον
Ελήφθη την 20Σεπτεμβρίου 1865
αριθμό 5882
Εγκλείοντες ώδε αίτησιν του δικαιούχου Χ. Βασιλειάδου μετά των εν αυτή δύο πιστοποιητικών του ένα του κ. Σπανιολάκη της 11 του αυτού μηνός και έτους επικυρωμένων και παρά του Δημάρχου Αθηνών Κ. Καλλιφρονά παρακαλούμεν το Σεβαστόν Τούτο Υπουργείον, όπως ευαρεστηθή και διαθέση αυτά προς τον της επί του αγώνος επιτροπής δια τα κατά Νόμον.
Ευπειθέστατος
Ο εν απουσία του Προξένου
Της Ελλάδος Διευθύνων το Προξενείον
Τρ. Ζαχαρόπουλος
Προς την επί των αγωνιστών επιτροπήν
Ίνα λάβη τα έγκλειστα υπ’ όψιν της
Αθήναι 19 Ιουνίου 1865
Ο υπουργός των εσωτερικών
Α. Α. Χατζηανάργυρος
Ενώπιον του ενταύθα κυρίου Προξένου της Ελλάδος Κύριε Πρόξενε,
Λαμβάνω την τιμής να καθυποβάλω υμών αναφοράν προς Α. Τμ. Την εν Αθήναις επί του αγώνος επιτροπήν μετά συνημμένων Θ. 1η δύο αποδεικτικών των επί του αγώνος του 1821 εκδουλεύσεών 5882 μου εκδοθέντων υπό των οπλαρχηγών Π. Μαυρομιχάλη και Σπανιολάκη και σας παρακαλώ, όπως διευθύνεται ταύτης εντός της παρ’ αυτής ταχθείσης τετραμήνου προθεσμίας.
Υποσημειούμαι ευσεβάστως
Χ. Βασιλειάδης
Εν Καΐρω τη 29 Μαϊου 1865
Αριθμ. Πρωτ. 2
Προς την επί του αγώνος σεβαστήν επιτροπήν
Σεβαστή Επιπτροπή
Συμμορφούμενος προς τας διατάξεις της από 20 Φεβρουαρίου 1865 εγκυκλίου της σεβαστής ταύτης επιτροπής λαμβάνω την τιμήν να καθ’ υποβάλω εις αυτήν ότι υπηρέτησα ως στρατιωτικός καθ’ όλον το διάστημα του υπέρ ανεξαρτησίας της πατρίδος ημών ιερού αγώνος υπό την οδηγίαν των οπλαρχηγών Μπεϊζατέ Ηλία Μαυρομιχάλη εις την μάχην κατά το χωριόν Αστούρα της Καρύστου το 1822 μετά τον θάνατον δε αυτού εις την μάχην πλησίον της Καρύστου υπό την οδηγίαν του Κυρικακούλη Μαυρομιχάλη και εις την μάχην κατά του Κεχαγιάμπεη επι των Μύτικα της Δυτικής Ελλάδος υπό την οδηγίαν του ιδίου Κυριακούλη, όστις και απέθανεν εκεί ωσαύτως δε και υπό την οδηγίαν του κ. Ι. Σπανιολάκη εις το τακτικόν σώμα το διοικούμενον παρά του Αρχηγού Παλαίστρου εις ο ήμην και δικαίως και παρευρέθην εις την πολιορκίαν της Τριπόλεως και τας εκστρατείας από Τρίκορφα εις Αίγιον εις όλον το παράλιον του Ισθμού κατά το μέρος της Πελοποννήσου εις την έφοδον της Ναυπλίας και εις την πολιορκίαν της Καρύστου κατά το 1822.
Επισυνάπτων τη παρούση δύο αποδεικτικά εκδεδομένα το έτος 1840 το έν από 9 Σεπτεμβρίου παρά του Γέρατος Π. Μαυρομιχάλη και το έτερον από 11 του ιδίου παρά του Ι. Σπανιολάκη αμφότερα επικεκυρωμένα παρά του τότε Δημάρχου Αθηνών Δ. Καλλιφρονά διά το γνήσιον της υπογραφής και εις αποδεικτικά πρώτον ήδη παρουσιαζόμενα υπ’ εμού εις την Σ. επιτροπήν αναφέρονται ρητών αι εκστρατείαι εις ας παρευρέθην και ηγωνίσθην και παρακαλώ την Σ. επιτροπήν, όπως λαβούσα ταύτα υπ’ όψιν αποφασίση να δοθή και εις εμέ η αποζημίωσις ή εγκριθησομένη παρ’ αυτής επί των ως αι τεμέ προς την πατρίδα υπηρεσιών. Πεπεισμένος περί της ευθυδικίας της Σεβαστής ταύτης επιτροπής ευελπιστώ, ότι αι προς την πατρίδα, δηλωθείσαι εκδουλεύσεις μου δεν θέλουσι μείνω άνευ αμοιβής.
Υποσημειούμαι ευσεβάστως
Ευπειθέστατος
Χ. Βασιλειάδης
Κάϊρον
27 Μαΐου 1865
Πιστοποιώ ο υποφαινόμενος, ότι ο κύριος Χριστόδουλος Βασιλειάδης Κύπριος παρευρέθη μετά του μακαριστού υιού μου Ηλία εις την μάχης πλησίον της Καρύστου υπό την οδηγίαν του αυταδέλφου μου Κυριακούλη εις την μάχην κατά του Κεχαγιάμπεη εις τον Μύτικα της Δυτικής Ελλάδος, όπου ο αδελφός μου ετελεύτησε.
Όθεν γνωρίζων αυτόν υπηρετήσαντα με ζήλον και με κίνδυνον ζωής εις τας ειρημένας μάχας δέδωκα το παρόν πιστοποιητικόν και και’ αιτησίν του διά να τω χρησιμεύση όθεν ανήκει.
Εν Αθήναι, την 9 Δεκεμβρίου 1840
Π. Μ αυρομιχάλης
Επεκυρώθη το γνήσιο της άνω υπογραφής την 13 Σεπτεμβίου 1840
(Τ.Σ.) Ο Δήμαρχος
Α. Καλλιφρονάς
Πιστοποιώ ο υποφαινόμενος, ότι, κύριος Χριστόδουλος Βασιλειάδης Κύπριος καταταχθείς εις το τακτικόν Σώμα διοικούμενον υπό του αρχηγού Παλαίστρα και προβιβασθείς δεκανέας του υπό τη οδηγίαν μου δευτέρου λόχου, παρευρέθη εις την πολιορκίαν της Τριπόλεως και τας εκστρατείας από Τρίκορφα εις Αίγιον εις όλον το παράλιον του Κορινθιακού Ισθμού κατά το μέρος της Πελοποννήσου εις την έφοδον της Ναυπλίας και εις την πολιορκίαν της Κορίνθου μέχρι του 1822.
Όθεν γνωρίζων αυτόν υπηρετήσαντα με ζήλον εις όλον το διάστημα τούτο δέδωκα το παρόν πιστοποιητικόν κατ’ αίτησίν του διά να τω χρησιμεύση όθεν ανήκει.
Τη 11 Σεπτεμβρίου 1840
(Εν Αθήναις Ι. Σπανιολάκης
Επικυρούται το γνήσιον της άνω υπογραφής
Αθήναι την 13 Σεπτεμβρίου 1840
(Τ.Σ.) Ο Δήμαρχος
Α. Καλλιφρονάς*
* Η αλληλογραφία που αναφέρεται στον Χριστόδουλο Βασιλειάδη είναι παρμένη από το βιβλίου του Φιλίππου Λοϊζου, Κύπριοι αγωνιστές, Λευκωσία 1953 σελ. 116,7,8,9.